-
Araç yükünü taşımak.
-
Direksiyon ile verilen
yönü izlemek.
-
Motordan gelen gücü
ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
-
Emniyetli bir şekilde
hem ıslak,hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
-
Amortisörlerde yardımcı
olarak sürüş keyfini artırmak.
Lastiğin Yapısal Özellikleri:
Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek mukavemeti
karşılamak üzere naylon,rayon,polyester gibi elyaf esaslı
kordlarla, çelik kordlar bulunmaktadır. Topuk dayanımları
ise çelik teller yardımıyla sağlanır. Birbirinden farklı
karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve hizmet
anında zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki
esneme kabiliyetinin verilmesi görevini lastik karışımı
üstlenir.Lastik karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla,
ana dolgu olarak karbon karaları oluşturur.Bunlara ilave
olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara ilave olarak
vulkanizasyon elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi
ve homojenliği için kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz Katlı Lastikler:
Lastik teknolojisinin başlangıcında kullanılan ilk gövde
yapısıdır.Bu lastikleri gövdesini oluşturan tekstil esaslı "kord"
iplikleri birbiri üzerine,lastik yönüne 35-40 derece açı
yapacak şekilde çapraz olarak yerleştirilmiştir.Bu yapı
dioganal veya konvansiyonel olarak da adlandırılır.Ölçü
tanımında "-" veya "D"ile belirtilir.
Radyal Lastikler:
Değişen ve gelişen otomotiv sektörünün,gereksinimlerini
karşılamak üzere geliştirilen bir yapıdır.Bu lastiklerde
gövde yapısı,üstün özellikli rayon,naylon,polyester gibi
tekstil esaslı kordların lastiğin dönüş yönüne 90 derecelik
açı yapacak şekilde yerleştirilmeleri sonucu oluşan
kuşaklarda,belirli açıda çelik kord kuşak katlarının tatbik
edilmesi sonucu oluşan yapıdır.Aynı zamanda radyal
yapı,sadece tekstil esaslı ve lastiğin dönüş yönüne göre
sıfır derece ve belli açıdaki kordlardan oluşan kuşakların
tatbik edilmesiylede oluşabilir.Ölçü tanımında "R" harfi ile
beliritilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler:
Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini
karşılayan,lastiklerde jant arasına sıkıştırılan hava
basıncıdır.Lastikler sadece hava basıncının sıkıştırıldığı
kılıflardır.Sıkıştırılmış hava basıncının tutulması,iç
lastiklere veya dış lastiklerin iç kısmına tatbik edilen ve
sızdırmazlık sağlayan liner tabaka yardımıyla sağlanır.İç
lastikli kullanılan dış lastiklere Tube-type,iç latiksiz
kullanılan dış lastiklere Tubeless lastik denir.
"Pirelli (P) 185/60 R 14 82 H P6000
Tubeless" ölçü ifadesinde;
Pirelli Üretici firma
(P) Binek otomobil lastiği
P6000 Lastik desen kodu
185 Nominal kesit genişliği (mm)
60 Kesit oranı,seri(basıklık)
R Gövde yapısı (Radyal)
14 Jant çapı(inç)
82 Yük indeksi
H Hız sembolü
Tubeless İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin yük indeksi ile belirtilen azami
yükte yapabileceği maksimum hızı ifade eden bir
kodlamadır.Hız sembolleri tablosunda ise harflerin
belirttiği maksimum hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile beliritilen en
yüksek hızda taşınabileceği azami yükü belirten bir
kodlamadır.Yük indeksleri tablosunda ,farklı yük
indekslerine tekabül eden,lastik başına taşınabilecek azami
yük miktarları kg. cinsinden verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi:
DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
DOT :Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada onay
sembolü
XJ:Lastiği üreten firma ve üretildiği fabrika kodu
J3: Lastik ölçüsünü belirten kod
XJJX :Lastik belirten kod
208Üretim tarihi,lastiğin 1998'in 20.haftasında
üretildiğini göstermektedir.
Yara Tamiri:
Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin tamiri değişik
malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle
yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte malzeme ve teçhizat
kullanılan,yara tamirinde en uygun ve tavsiye edilen bir
yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile lastiğin yara alan
bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup
pişirilmesi ve içeriye get konulması yöntemiyle yapılan
Takviyeli Yara Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş lastiklerin
incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla tamirinin
yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce yapılmalıdır.
-
Lastikteki
delinme,tabanda belirtilen bölgede ise mantar yama ile
takviyesiz yara tamiri yapılabilir.
-
Lastik hız semboşü "H"
(210 km/saat) ve altı ise delik çapı azami 6 mm. ve lastik
daha önce tamir edilmemiş ise tamir edilebilir.
-
240 km/saat ve üstü hız
sembollü lastiklerin tamir edilmesi sakıncalıdır.
-
Liner tabakada çatlama
ve kesilme,kırılma ve aşırı deformasyon varsa,tamir
yapılmamalı ve lastik kesinlikle yenisiyle
değiştirilmelidir.
-
Tamirde temizlik çok
önemlidir.Yara tamir malzemesi,sadece temiz yüzeye
yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara
taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest kalan
çelik kuşak tel uçlarının,elmas uçlu bir matkapla alınması
gerekir.Bu işlem iyi yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları
çalışma yaparak paslanabilir ve yara tamir malzemesine hasar
vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.
-
Tamir malzemesinin
kullanılacağı yerdeki kauçukla kesinlikle benzer özellikler
taşıması gerekir.Eğer kullanılan malzeme kauçuk esaslı
değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde oluşan ısıya
tepki özelliği farklı olacağından,ayrılma yapar.
-
Yara tamirinin yüksek
sıcaklığa sahip ütülerle yapılması,lastikte istenmeyen
sorunlar çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki kauçuk yeniden
pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü
yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik tabanında şekil
bozuklukları oluşabilir.
-
Hasarlı lastik janttan
çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.Çok kısa süre
de olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki kordlara
zarar verebilir.Liner'da (tubeless lastiklerde olan ve hava
sızdırmazlığı sağlayan tabaka) çatlamalar olabilir.
Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir
edilmesi,ilerde soeun çıkarabileceğinden sakıncalıdır.
BAZI LASTİK HASARLARININ SEBEPLERİ
-
Taban Merkezinde
Çevresel Aşınma
-
İlk Omuzda Çevresel
Erken Aşınma
-
Omuz / Yanak Bölgesinde
Şişme (Balon)


-
Havasız Lastik Üzerinde
Yürüme
